Dış Donanım Birimleri: Monitör Nedir? Monitör Çeşitleri Nelerdir?

Monitör, bilgisayar içerisinde yer alan bilgilerin kullanıcıya görsel bir şekilde aktarılması için kullanılan bilgisayar birimidir.

Monitör Çeşitleri Nelerdir?

Monitörler yapılarına göre plazma, LCD, CRT ve LED olmak üzere 4 farklı kategoriye ayrılır. Günümüzde genelde CRT ve LCD türünde monitörler tercih edilmektedir. LED ve Plazma türündeki monitörler genellikle televizyonlarda tercih edilse de oyuncular tarafından da tercih edilmektedir. (Pes, Fifa vb oyunlar için kullanılabilirler) Bunun yanı sıra yeni üretilen laptop ekranları da LED ekran türündendir.

CRT (Cathode Ray Tube) Monitör

Küçük boyutlarda binlerce kırmızı, yeşil ve mavi fosfor kaplı tabakadan oluşan bir ekrana elektron demetinin çarptırılmasıyla görüntü oluşmaktadır. Elektron demeti fosfor tabakaya çarpmadan önce ince metal bir maskeden geçirilmektedir. Yapılan bu işlemin amacı gayet basittir. Amaç elektronları aynı noktaya odaklamak ve başıboş elektronların ekran üzerinde görüntüyü bozmalarını engellemektir.

Cathode Ray Tube Monitör

LCD (Liquid Crystal Display) Monitör

LCD ekran, plastik tabaka içindeki sıvı kristalin ışığa yansıtılmasıyla çalışmaktadır. LCD ekranlarda kullanılan sıvı kristaller, gerilim uygulandığı zaman düz bir biçimde sıralanmaktadır. Eğer gerilim uygulanmazsa, sıvı kristallerin en üst tabakası ile en alt tabaka, 90 derece kıvrılmış şekilde dizilir. Bu duruma Twisted Nematics (TN) denilir.

TN durumdaki sıvı kristaller içerisinden geçen ışık, polarizatör içerisinden geçebilir. Burada polarizatörün görevi kendisine gelen ışığı duruma (yatay/dikey) göre geçirmektir.

Elektrotlara gerilim uygulandığında ise TN yapı bozularak dikey ışık demeti yatay forma girmediğinden polarizatör üzerinden karşı tarafa geçiş yapamayacaktır. Bazı LCD ekranlarda hareketli görüntüler bulanıktır. Bu durumda ekran tepki süresi önemli olmaktadır.

LCD Monitör

Plazma Ekranlar

CRT monitörlere benzer bir yapıda çalışmaktadırlar. İki cam arasında düzgün dağılmış, içerisinde xenon ve neon gazlarının bulunduğu fosfor kaplı hücreler mevcuttur. Elektrotların farklı gerilimle şarj edilmeleriyle hücre içerisine, iyonize edilmiş gaz üzerinden akım girişi olur. Bu akım UV fotonlarının oluşmasına neden olan, yüksek hıza sahip yüklü parçacık hareketine neden olmaktadır.

UV fotonlar fosfor tabakaya çarparak fosfor atomlarını yüksek enerji ile yüklemektedir. Bu enerji atomlarının ısınmasına sebep olmaktadır. Sonrasında ise atomlar görülebilir sahip olduğu enerjiyi, ışık fotonu şeklinde ortama yaymaktadır.

Plazma Monitör

LED (Light Emitting Diodes) Ekranlar

LED ekranlar bir nevi LCD ekranlardır aslında. LED ekranlar arkadan aydınlatmalı LCD ekrandır. LED TV’lerdeki büyük yenilik aslında ekipman yeniliği değil, arka aydınlatma sisteminde gerçekleşmiştir. Arka aydınlatma işleminde ekipman olarak LED kullanılmaktadır.

Ekrandaki görüntüyü oluşturan her bir piksel için ışık, bu LED’ler aracılığıyla gönderilir. Bu nedenle daha net ve daha aydınlık bir görüntü oluşmaktadır.

LED TV’ler bulundukları yerlere göre ikiye ayrılmaktadır. Bunlar doğrudan aydınlatmalı ve kenardan aydınlatmalıdır. Her iki teknolojinin de kendine özgü avantajları bulunmaktadır. Kenardan aydınlatmalı teknolojiye sahip LED ekranlarda maliyet düşük olduğu için çokça tercih edilmektedir.

Monitör Almadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler

CRT ekranlar çok fazla yer kaplamaktadır ve gözleri fazla yormaktadır. Ayrıca günümüzde artık üretilmemektedir.

LCD Ekranların Avantajları ve Dezavantajları

LCD ekranlar CRT ekranlara göre daha yüksek ve daha parlak çözünürlüğe sahiptir.

LCD ekranlarda ekranın nokta aralıkları görülmemektedir.

LCD televizyonlar göz yormamaktadır.

LCD televizyonların izleme açıları dardır. En iyi izleme açısı direkt olarak karşıdan bakmak olacaktır. Yan açılardan bakıldığında ekranın renginde değişim olmaktadır. Siyah kısımlar parlamaya sebep olmaktadır.

LCD ekranlarda gerçek kontrast oranları düşüktür. Bu nedenle beyaz ile siyah arasındaki renk geçişi iyi değildir.

LCD ekranlarda plazmalara oranla daha az renk tonu bulunmaktadır.

LCD ekranlar yüksek ışıklı ortamlarda ekran yansıması yapabilmektedir.

Plazma Ekranların Avantajları ve Dezavantajları

Sınırsız izleme açısı sunmaktadır. Yan açılardan dahi mükemmel bir netlik yakalamaktadır.

LCD ve LED ekranlarda olmayan gerçek kontrast oranına sahiptir.

Daha fazla renk sayısına sahiptir.

Hareketli sahnelerde anlık resim yenileme ve tepki süresiyle LED ve LCD TV’lerden 1000 kat daha hızlıdır.

600 Hz’a sahip görüntü yenileme hızına sahiptir.

Her ne kadar güçlü özellikleri olsa da güç tüketimi bakımından diğer monitör ekran türlerine göre daha çok güç tüketmektedir.

Kullanım ömürleri LCD ekranlara göre daha düşüktür.

LED Ekranların Avantajları ve Dezavantajları

Siyah olan bölgelerde tam siyah renginde görüntü almak için birebirdir.

Gösterilen renk miktarı artış göstermektedir. ( Standart LCD TV à % 70, % 75 iken LED TV à % 85)

Enerji tasarrufu sağlayabilmektedir. Işık kaynağı görüntüye göre kontrol edilebildiği ve açılıp kapatılabildiği için çok ciddi enerji tasarrufu sunmaktadır.

1:2.000.000 ile 1:5.000.000 arasında kontrast elde edilebilmektedir.

Sadece iki büyük dezavantajı mevcuttur. Bunlardan birincisi maliyetlerinin yüksek olması, ikincisi ise kullanım ömürlerinin kısa olmasıdır.

Monitör Bağlantısı Nasıl Kurulur?

Monitörler, dört farklı bağlantı türü içermektedir. Bunlar D-SUB, DVI, S VIDEO ve HDMI’dır. Her ne kadar HDMI ve S VIDEO da kullanılsa da D-SUB ve DVI daha popüler bir kullanıma sahiptir. Eğer iyi bir resim görüntüsü almak istiyorsanız DVI türündeki monitörleri tercih edebilirsiniz.

S VIDEO çıkışı genellikle televizyon, video, DVD player gibi cihazların bağlanması amacıyla kullanılmaktadır. HDMI, gelişmiş ve yüksek tanımlı video ile çok kanallı ses sinyallerinin tek kablo üzerinden taşınmasını desteklemektedir. HDMI, bir bilgisayarı bir başka bilgisayara bağlama, bilgisayarı televizyona bağlama gibi çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır.

Monitörler İle İlgili Temel Kavramlar

Monitör denilince akla direkt olarak şu sözcükler gelmektedir. Çözünürlük, ekran boyutu, iki piksel arası uzaklık, en/boy oranı, ekran tazeleme oranı, ölü pikseller, tepki süresi ve görüş açısı. Şimdi hep birlikte bu sözcüklerin ne anlam ifade ettiğine göz atalım.

Çözünürlük

Çözünürlük, ekran çıktıları (video vb.) gösterirken kullanacağı nokta sayısını gösterir. Bu noktalara piksel denilmektedir. Çözünürlük azaldıkça ekrandaki resimler daha büyük ve kalitesiz gözükecektir. 720, 1080, 2160 örnek verilebilir.

Çözünürlük Karşılaştırması

Ekran Boyutu

Ekranın köşegen uzunluğunu (bir köşesinden diğer köşesine olan uzunluğu) ifade eder. Köşegen uzunlukları inç olarak ifade edilmektedir. 17 inç, 21 inç , 24 inç gibi. Ekran boyutu, LCD ekranlarda görülebilir alanı ifade ederken (kasa hariç) , CRT ekranlarda kasa da dahil edilmektedir.

1 inç 2.54 cm değerindedir.

İki Piksel Arası Uzaklık (Dot Pich)

Ekranda iki piksel arası en yakın uzaklığı ifade etmektedir. İki piksel arası uzaklık ne kadar yakınsa pikselin daha fark edilmesini sağlayacaktır. Günümüzde 0.21, 0.24, 0.25 mm gibi değerleri vardır.

En/Boy Oranı (Aspect Ratio)

Ekranın en ve boy oranını gösterir. Genelde bu oran 4:3’tür. Ama günümüzde 16:10 gibi oranlarda mevcuttur. 16:10 oranına geniş ekran ismi verilmektedir.

Ekran Tazeleme Oranı

Ekranın baştan aşağıya saniyede taranma sayısını göstermektedir. Yani ekrandaki görüntünün saniyedeki oluşturma sayısıdır. Düşük orana sahip ekrandaki görüntüler titremektedir. Bu da gözü yorabilmektedir. Ekran tazeleme oranı hertz türünden ifade edilmektedir. Örneğin 70 hertz ifadesi ekranın 70 kez tarandığını ifade etmektedir.

Ölü Pikseller

Ölü pikseller görüntü değiştiği halde rengi değişmeyen ve ekranda gözüken siyah noktalardır. Eğer bir LCD ekran veya herhangi bir ekran alacaksanız ölü piksel olup olmadığını kontrol edin. Ayrıca ölü pikselin de almış olduğunuz ürünün garantisine dahil olduğunu kontrol etmeyi unutmayınız. Çünkü bazı firmalar ölü pikseli garanti kapsamı altına almamaktadır.

Ölü Piksel

Tepki Süresi

Özellikle LCD ekranların seçiminde oldukça önem taşımaktadır. Bir pikselin istenilen rengi alması için geçen süre onun tepki süresidir. Ekranlarda bu sürenin az olması gerekir. Tepki süresi hızlı olursa eğer hayalet görüntüler oluşabilir.

Görüş Açısı

Ekrana belirli bir açıdan bakıldığında oluşan renk kaybına denilmektedir. CRT ve plazma ekranlarda görüntü açısı daha iyidir.

Bugün sizlere monitörler hakkında bilgi verdik. Anlamadığınız bir şey olursa bizimle buradan iletişime geçebilirsiniz.

Bilişim kategorisi altında yer alan donanım ve dış donanım birimlerine buradan ulaşabilirsiniz.

Reklamlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir