Resif Nedir? Kaç Adet Resif Bulunmaktadır?

Resif veya daha çok bilinen adıyla mercan resifleri, mercan adı verilen ve denizlerde yaşayan omurgasızların iskeletlerinden oluşan büyük sualtı yapılarıdır. Resif sadece mercanların iskeletleriyle oluşmaz. Aynı zamanda da kaya, kum birikintileri ile de oluşur. Resiflerin oluşabilmesi için suyun cezir halinde (gel-git ile oluşan en düşük su seviyesi) altı kulaç veya daha az bir derinliğe sahip olması gerekmektedir.

Resifler çok zengin bir ekosisteme sahiptir.
Kaynak: Bilimsel Dünya

Pek çok resif kumun abiyotik biriktirmeleri, dalgaların kayalar üzerindeki erozyonu ve diğer doğal süreçler sonucunda gelişirken en çok bilinenleri biyotik süreçlerin baskınlığında mercanların ve kalkerli alglerin etkisiyle tropik denizlerde oluşmuş mercan resifleridir.

Mercan Resifleri

Mercan resifini bir araya getiren sert mercan hayvanları polip denilen küçük, yumuşak organizma kolonilerinden oluşmaktadır. Polipler akraba oldukları anemonlara çok benzemektedir. Anemon knidliler şubesinden bir omurgasız türüdür. Taşlı mercanlarda polip, salgıyla yapılan kaliks veya kap içine oturur.

Bu kaliks kalsiyum karbonat olarak da hepimizin bildiği kireçtaşından oluşmuştur. Polipler bu kireçtaşı üzerinde birbirlerine bağlanarak bir canlı doku kütlesi meydana getirmektedir. İşte sert mercanlar isimlerini oluşan bu kireçtaşı maddesinden almaktadır. Bu mercan kayalığı yüzyıllar içerisinde genişler ve deniz ortamının görkemli koloni yapıları haline gelir.

Mercan resifleri dünyanın birçok okyanusunda görülebilmektedir. Lakin en çok Büyük Okyanus ortalarında görülmektedir. En yaşlı resifler tropik ve subtropik iklimlerdeki berrak sığ sularda bulunmaktadır. Buna örnek olarak Avustralya’daki Büyük Set Resif örnek olarak verilebilir. Avustralya’daki bu resif 2400 kilometre genişliğe sahiptir.

Resifler Nasıl Oluşmaktadır?

Polipler yaşıyor, çoğalıyor ve en nihayetinde ölüyor. Ve öldüklerinde arkalarında iskeletlerini bırakıyorlar. Mercan kayalıkları bir zamanlar yaşamış olan bu poliplerin iskeletlerine tutunmuş diğer poliplerle çevrilidir. Poliplerin çoğalması ya da fragmentasyon yapması yani kopan bir parçadan yeni polipleri oluşturması ya da yumurtlaması gerekmektedir. Sağlıklı resifler rengarenktir. Tipik olarak etraflarında balıklar, deniz kaplumbağaları, süngerler, karidesler, ıstakozlar, yengeçler gibi omurgasız canlılar görülür.

Zooxanthellae

Resifler, içinde ve etrafında yaşayan canlılara ek olarak zooxanthellae canlısını da barındırırlar. Zooxanthellae fotosentez yapan tek hücreli bir alg’dir. Zooxanthellae fotosentez yaparken mercanın atık ürünlerini kullanır. Resif oluşturan mercanların çoğunun yüzeye yakın olmasının sebebi fotosentez sırasında gereken güneş ışığına erişebilmeleri içindir. Zooxanthellae’nin varlığı resifin gelişimini ve büyümesini desteklemektedir.

Mercan Resifi Türleri

Mercan resifleri, kendi arasında kıyı resifi, set resifi ve atoller olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Kıyı Resifleri

Kıyı resifleri doğrudan doğruya kıyıya teşkil ederler. Bununla beraber bazen kıyı çizgisiyle resif arasında dar bir lagün mevcut olabilmektedir. Genişlikleri yer yer değişmektedir. Deniz dibinden deniz seviyesine veya bu seviyenin biraz üstüne kadar yükselebilirler. Kıyı resiflerinin mühim bir özelliği de kara ve deniz tarafındaki yamaçları arasındaki eğim bakımından bariz bir asimetre mevcuttur.

Doğrusu resifin yüzeyi karaya doğru pek az bir eğim gösterdiği halde, açık denize doğru çok dik, hatta bazı hallerde asılı bir yamaç manzarasındadır.

Set Resifleri

Deniz seviyesine veya onun pek az üstüne kadar yükselirler. Fakat bunlar kıyı resiflerinden farklı olarak, kıyı çizgisinin açığında uzanırlar ve kıyı ile aralarında buna rağmen, mercanların yaşayamayacağı kadar derin bir lagün bulunur.

Bu lagünün genişliği değişkendir. Bazen çok dar olabilir iken bazen çok geniş olabilmektedir. Set resifleri birçok adayı kuşatmaktadır. Bazı sahalarda bir set resifin herhangi bir noktasından karaya bağlanmış olduğu da görülebilmektedir. Bunların da karaya bakan yamaçları hafif bir eğim arz ettiği halde, dış yamaçları çok diktir.

Atoller

Atoller, daire veya elipse benzemektedir. Resiflerden oluşan halkanın genişliği nadiren bir kilometreyi geçmektedir. Buna bağlı olarak halkanın çevre uzunluğu birkaç kilometreden, birkaç yüz kilometreye kadar değişmektedir ve buna bağlı olarak atollerin çapı da geniş ölçüde değişmektedir.

Resif şekillenmelerinin yüksekliği ancak birkaç metreden ibarettir. Deniz kabarık olduğu zamanlar halkanın mühim bir kısmı sular altında kalır. Bu sebepten dolayı atoller, şiddetli fırtınalar veya tsunamiler esnasında normalden fazla kabaran deniz sularının istilasına uğrarlar.

Resifler Neden Yok Olmaktadır?

Mercan resiflerinin önemli bir kısmı kalsiyum karbonat iskeletlerine sahiptir. Eğer okyanuslara dair gelişmelerden haberdarsanız; bu iskeletlere sahip hayvanların okyanus asitlenmesi tehlikesi altında olabileceğinden haberiniz vardır. Okyanus asitlenmesi okyanus’un pH değerinin düşmesine neden olmaktadır ve budurm mercanlar ve diğer kalsiyum karbonat iskeletlerine sahip olan hayvanlar için ölümcül olmaktadır.

Resiflere yönelik bir başka tehdit de kıyı bölgelerinde oluşan kirliliklerdir. Ayrıca mercanların ısınan sulardan kaynaklı olarak renklerinde beyazlaşma meydana gelebilmektedir. Bunun yanı sıra inşaat ve turizm nedeniyle de resiflere zarar verilebilmektedir.

Resif Neden Bu Kadar Önemlidir?

İlk olarak şunu belirtmek gerekir. Dünyanın en çeşitli ekososistemi burada bulunmaktadır. Resifleri önemli yapan nedenler arasında kıyı şeridini dalgalardan ve tropikal fırtınaların zararlı etkilerinden korumaları, birçok deniz organizmasına habitat ve barınma sağlamaları, deniz besin zincirleri için azot ve diğer temel besinleri sağlamaları, karbon ve azot dengesindeki rolleri ve besin geri dönüşümüne yardımcı olmaları gelmektedir.

Resifler tüm deniz canlıları için hastane görevi görmektedir. Yaralanan büyük ve küçük balıklar veya diğer okyanus üyeleri bu alanlara gelerek yaralarını tedavi ettirmektedir. Resif bir nevi doktor görevi üstlenmektedir.

Mercan resifleri balıkların doğumhanesi gibidir. Büyük Set Resifi Avustralya ekonomisine tek başına 1,5 milyar dolar gelir sağlamaktadır. Dünya çapında ise yiyecek de dahil olmak üzere 30 milyar dolarlık bir pazara sahiptirler.

Kaynakça

Bakınız: 2Ladd, Wikipedia

Reklamlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir